Αρκετά συχνά εμφανίζεται ένα εξάνθημα στο δέρμα σε ένα σημείο που έρχεται σε επαφή με κοσμήματα, δαχτυλίδια, ρολόγια, νομίσματα και άλλα. Αυτό ονομάζεται δερματίτιδα εξ επαφής.
Η δερματίτιδα εξ επαφής ως φλεγμονή του δέρματος, εμφανίζεται ως αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής ενώ όταν κάποιοι παράγοντες δρουν ερεθιστικά τότε ονομάζεται ερεθιστική δερματίτιδα εξ επαφής. Η αλλεργική και η ερεθιστική δερματίτιδα εξ επαφής παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες, αλλά και σημαντικές διαφορές μεταξύ τους.
Αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής
Η αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής είναι κυρίως η τοπική αντίδραση του οργανισμού, στην επαφή με ένα αλλεργιογόνο στο οποίο είναι ευαισθητοποιημένος ο οργανισμός.
Τα συχνότερα αλλεργιογόνα είναι:
- το νικέλιο που εντοπίζεται σε κουμπιά, ζώνες κοσμήματα και άλλα μεταλλικά προϊόντα
- τα φάρμακα, όπως κρέμες αντιβιοτικών (π.χ. νεομυκίνη)
- το βάλσαμο του Περού που βρίσκεται σε αρώματα, κρέμες και καλλυντικά
- η φορμαλδεΰδη
- το κοβάλτιο
- οι βαφές μαλιών
- τα δομικά υλικά κ.α.
- οι βαφές νυχιών
- τα αντιηλιακά
- τα μωρομάντηλα
- φάρμακα, όπως κρέμες αντιβιοτικών
Ποια είναι τα συμπτώματα της αλλεργικής δερματίτιδας εξ επαφής
Είναι τα ακόλουθα:
Εξάνθημα (κοκκινίλες) και φαγούρα συνήθως έντονη, ξηροδερμία με σκάσιμο και απολέπιση, φυσαλίδες, συχνά με εκροή υγρού, οίδημα με αίσθημα φλογισμού και ευαισθησία
Οι δερματικές βλάβες μπορούν να οδηγήσουν και στην μεταγενέστερη εμφάνιση λοιμώξεων του δέρματος ή άλλων παθολογικών καταστάσεων όπως η νευροδερματίτιδα.
Ο καλύτερος τρόπος πρόληψης των συμπτωμάτων της δερματίτιδας εξ επαφής είναι η αποφυγή της επαφής τους δέρματος με τους υπεύθυνους παράγοντες.
Από την άλλη οι ασθενείς με αλλεργική εξ επαφής δερματίτιδα μπορεί να ωφεληθούν τα μέγιστα με τη χρήση των δερματικών τεστ επικόλλησης (ΑΡΤ) όπου θα εντοπίσουν τα ύποπτα αλλεργιογόνα προς αποφυγή.
Αντιμετώπιση αλλεργικής δερματίτιδας εξ επαφής
Μπορεί να φανούν χρήσιμα:
-Ψυχρά επιθέματα, αντικνησμώδεις κρέμες ή αντιισταμινικά,
-Κορτιζονούχες κρέμες τοπικά ή από του στόματος κορτικοστεροειδή.
-Αντιβιοτικά, σε περιπτώσεις επιμόλυνσης των δερματικών βλαβών
-Τοπικά ανοσοτροποποιητικοί παράγοντες όπως είναι οι αναστολείς της καλσινευρίνης (elidel, protopic)
-Ανοσοκατασταλτικά: σε σπάνιες περιπτώσεις με μη επαρκή ανταπόκριση στις προηγούμενες θεραπείες
Τέλος ιδιαίτερη μνεία μπορεί να γίνει στην ερεθιστική δερματίτιδα εξ επαφής, όταν δηλαδή διάφοροι παράγοντες έρχονται σε επαφή με το δέρμα καταστρέφουν το εξωτερικό προστατευτικό του στρώμα. Συνήθεις ερεθιστικοί παράγοντες είναι:
- η χλωρίνη και άλλα απορρυπαντικά
- το οινόπνευμα
- τα διαλυτικά
- λιπάσματα και εντομοκτόνα
Μπορεί να εμφανιστεί στον οποιοδήποτε, αλλά πιο ευάλωτοι είναι όσοι πάσχουν από ατοπική δερματίτιδα
Σε αρκετές περιπτώσεις ερεθιστικής δερματίτιδας ο ίδιος ο ασθενής μπορεί να υποψιασθεί από μόνος του τον ιθύνον παράγοντα και ως εκ τούτου να αποφευχθεί η επανέκθεσή του στο μέλλον με σημαντική καλυτέρευση των συμπτωμάτων του